//
İlk Müslüman Türk Devletleri

İlk Müslüman Türk Devletleri – 1.Sınıf 2.Dönem Dersi
Ara Sınav Sorumluluk Ünitesi: 01-04
Dönem Sonu Sorumluluk Ünitesi: 01-08
Dersin Kredisi : 5

Tartışma

4 thoughts on “İlk Müslüman Türk Devletleri

  1. İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ SORULAR

    1.Ünite Soruları

    1- Cahiliye devrinde Türkler’den bahseden şairler kimlerdir ?

    Cevap:Nabiğatü’z-Zübyani, Hasan b. Hanzele, Şemmah b. Dırar

    2-Sasani hükümdarı Enuşirvan Hazarların Akınlarını durdura bilmek için hangi seddi yaptırmıştır ?

    Cevap: 531-579 Tarihlerinde Derbend (Babü’l-ebvah) seddini yaptırmıştır

    3-Sasani hüküm Enuşivar İranda yaşayan Ağaçeri,Sul ve Yavuz türklerini hangi ülkeye göçe zorlamıştır ?

    Cevap: Azerbaycana

    4-Hz. Muhammet Mustafa S.A.V efendimiz hadislerde türklerden hangi isimle bahsetmektedir ?

    Cevap: Beni Kantura (Kantura oğulları)

    5-Türklerinin islamın yardımcısı,kalabalık ordusu ve halifelerin en yakın adamları olduklarını söyleyerek Türklere haksızlık edildiğini söyleyen büyük Arap Alimi Kimdir ?

    Cevap: Cahiz (ö.869) dir.

    6-İran kapıları müslümanlara hangi savaş ile açılmılmıştır ?

    Cevap: Fethu’l-Fütuh (Fetihlerin Fethi) denilen Nihavend zaferinden sonra açıldı.

    7-Ubeydullah b. Ziyad komutasında Maveraünnehr’de ilk Feth edilen şehirler hangileridir ?
    Cevap: Ramisen,Beykent,Nesef ve Sağaniyan dır .

    8-Türk savaşcıların yerleştirildikleri sokağa ne ad verilmiştir ?

    Cevap: Buharalılar sokağı adı verilmiştir.

    9-Buharada kesin islam hakimiyeti hangi vali zamanında gerçekleşti ?

    Cevap: Horasan valisi Kuteybe b. Müslim zamanında (708-709)

    10-İslam feth harekatının en parlak dönemi hangi halife ve kumandan zamanında gerçekleşmiştir ?

    Cevap: I.Velid döneminde Kuteybe b. Müslim zamanında Buhara ve Semerkand ile ceyhunun ötesindeki topraklar feth edilerek bu bölgede islam hakimiyetini tesis eden ilk kumandan olarak tarihe geçmiştir.

    11-Kuteybe b. Müslim hangi halifeye isyan ettikten sonra öldürülmüştür ?

    Cevap:Kuteybe I.Velidin ölüm haberini alınca büyük bir sarsıntı geçirdi ve Halife Süleyman b. Abdülmelik’e isyan etti .Bu isyan sırasında 715 te öldürüldü.

    12-Türk askerlerinin müslüman Araplara ağır kayıplar verdirdiği savaşın adı nedir ?

    Cevap: Seyhun nehri kıyısında yapılan savaşın adı ”Yevmü’l Atş” tır.

    13-Yevmü’l Atş savaşından sonra müslüman araplar hangi bölgeye çekilmişlerdir ?

    Cevap: Hocend’e geri çekildiler.

    14-Türklerin müslüman Araplara düşmanca duygular beslemesinin nedeni nedir ?

    Cevap: Horasan valiliğine getirilen Said b. Amr el-Haraşi müslüman araplara karşı Türkiş hakanı destekleyen türkler zulme maruz kaldılar ve yurtlarını terk ettiler Said onları takip ederek Hocend’e onları kuşattı ve yakaladığı türkleri kılıçtan geçirmesidir.

    15-Türgiş hakanı Sulu’ya elçi göndererek islama davet eden emevi halifesi kimdir ?

    Cevap: Hişam b. Abdülmelik’tir.

    16-Emevelerler Hazarlar arasındaki mücadele hangi halife zamanında başlamıştır ?

    Cevap: I. Velid zamanında başlamıştır.

    17-Emevi Halifesi Ömer b. Abdülaziz halifeliğe gelince horosan valisi Yezid b. Mühelleb’i görevinden aldıktan sonra horasan valiliğine kimi getirmiştir?

    Cevap:Cerrah b. Abdullah el-Hakemi getirmiştir .

    18-Emevi halifesi Ömer b. Abdulaziz hazarların üzerine hangi komutanı göndermiştir ?

    Cevap : Hatim b. Nu’man bahiliyi göndermiş, Hatim hazarlala mücadeleyi kazanmış 50 kadar esiri halifeye göndermiştir.

    19-Türklerin akın akın islamiyete girmeleri hangi emevi halifesi zamanında gerçekleşmiştir ?

    Cevap: Ömer b. Abdulaziz zamanında

    20-Halife Ömer b. Abdulaziz Cerrah b. Abdullah el-Hakemden sonra horasan valisi olarak kimi görevlendirmiştir ?

    Cevap: Abdurrahman b. Nuaymı görevlendirmiştir.

    21-Emeviler zamanında Arap olmayan müslümanlara verdikleri isim nedir ?

    Cevap:Emeviler zamanında Arap olmayan müslümanlara mevali deniyordu.

    22-Meveraünnehr’de islam hakimiyetin zayıflamasının nedeni nedir ?

    Cevap: Arap kabilelerin arasında ihtilafın artması ve Haris b. Süreycin Tohoristanda isyan etmesidir.

    23-Türgiş hakanı Sulu hangi olayla itibarını kaybetmiştir ?

    Cevap : Türgiş Hakanı sulu Esed b. Abdullah ile yapmış olduğu savaşta feçi şekilde mahlup oldu ve itabırı kaybetti.

    24-Türgiş hakanı Sulu kimin tarafından öldürülmüştür ?

    Cevap:Bağa Tarkan (kursul ) tarafından öldürüldü .

    25-Esed b. Abdullahın ölümünden sonra horasan valiliğine kim getirilmiştir?

    Cevap: Horasanı çok iyi tanıyan Hasr b. Seyyar getirilmiştir.

    26-Hasr b. Seyyar 740 Şaş düzenlediği savaşın sonuçları nelerdir ?

    Cevap: Türgiş hakanı Suluyu öldüren Bağa Tarkan (kursul) esir elildikten sonra öldürüldü.Bunun üzerine Şaş hakimide itaat arz etti.Bununla birlikte Meveraünnehr’de türk baskısı azaldı.Şaş’tan Ferganaya hareket eden hasr buranın hükümdarıyla barış antlaşması imzaladı.Onun döneminde Taraz’a kadar olan bölgede islam hakimiyeti kökleşti.Toharistan, Meveraünnehr ve Harezim bölgelerindeki önemli yerlere Arap kolonileri yerleştirildi.

    27-Emevi Devletinin yıkılışı nasıl gerçekleşmiştir ?

    Cevap: Hazar devletine islamiyeti öğretmek için iki Alim görevlendirilmiştir. Bunlar Nuh b. Sabit el- Esedi ve Abdurrahman el-havlanidir.Emeviler Arap olmayan müslümanlare (mevali ) ikinci sınıf insan muamelesi yapması 747 yılında Horasan’da emevilere büyük bir isyan hareketinin başlamasına yol açtı.Oradan diğer eyaletlere yayılan isyanın önderliğini Ebu Müslim-i horasans Mevali idi.İsyan emevi hanedanlığının yıkılması ve Abbasilerin başa geçmesiyle sonuçlandı.

    28-Abbasi ihtilalinin en önemli nedenleri nelerdir ?

    Cevap: İranlılar ve Horasanda yaşayan türklerin çok önemli rolü oldu

    29-Son Emevi halifesi kimdir ?

    Cevap: Son Emevi halifesi II. Mervandır .

    30-İlk Abbasi halifesi kimdir ?

    Cevap: Ebu’l Abbas Seffah’dır(750)

    31-Son Emevî halifesi II. Mervân ile ilk Abbâsî halifesi Seffâh’ın amcası Abdullah b. Ali arasında cereyan eden Büyük savaşın adı nedir?

    Cevap: Zap Suyu Savaşı (750)

    32-Abbâsî ordusunun karargâhında önemli hizmetlerde bulunduğu bilinen Türk asıllı komutanın adı nedir ?

    Cevap: Muhammed b.Sûl’dür.

    33-Türkler’in hakimiyetindeki topraklara karşı düzenlenen fetih harekâtı ne zaman hız kesmiştir ?

    Cevap : Abbasiler Devrinde.

    34-Hz. Ömer devrindeki fetihler sırasıında başlayan Türk-Arap mücadelesi uzun süre devam etmiş ve bu yüzden islâmiyet Türkler arasında fazla rağbet görmemiştiş. Bu mücadele hangi savaş ile sona ermiştir ?

    Cevap: Talas Savaşından sonra bu mücadele yerini barışa ve dostluğa bırakmıştır. Bu sayede islâmiyet Türkler arasında daha hızlı yayılmaya başlamıştır.

    35-Emevîler zamanında Mervan b. Muhammed’in Hazarlar’a karşı kazandığı zaferlerden sonra Araplarla Hazarlar arasındaki mücadelede bir duraklama olmuştu. Abbâsîler’in ilk döneminde de bu sessizlik devam etmiştir.Abbasilerle hazarlıların tekrardan mücadeleye başlamısına sebep olan olay nedir ?

    Cevap: İrminiyye Valisi Yezid b. Esîd ile evlenen Hazar prensesinin ölümü Hazarlar’la Abbâsîler arasındaki ilişkilerin bozulmasına ve yeni bir mücadele döneminin başlamasına sebep olmuştur.

    36-Halife Ebû Cafer el-Mansûr (754-775) döneminde Astarhan kumandasındaki Hazar ordusu Kafkas dağlarını aşıp islâm hakimiyetindeki topraklara girdi. Suriye, el-Cezîre ve Musul’dan takviye birlikler gönderilmesine rağmen Yezid b. Esîd kumandasındaki islâm ordusu yenildi.Bundan sonra Halife Ebû Cafer el-Mansûr nasıl hareket etmiştir?

    Cevap: Bu bozgun haberi üzerine halife hapishaneleri tahliye etti; binlerce gönüllüden oluşan büyük bir orduyu Hazarlar’a karşı sevk etti. Ayrıca sınırlarda kaleler inşa ettirerek gerekli savunma tedbirleri aldı. Hazarlar daha fazla ilerleyemediler ve aldıkları ganimetlerle ülkelerine döndüler.

    37-Türkler’i hizmetine alan ilk Abbâsî halifesi kimdir ?

    Cevap: el-Mansur’dur.

    38-Türkistan hanlarını elçiler gönderip islâm’a davet gönderen Abbasi halifesi kimdir ?

    Cevap: Halife Mehdî Billah

    39-Râfî b. Leys’e yardım eden Karluk Yabgus hangi halifenin vasıtasıyla Müslüman olmuştur.?

    Cevap: Halife Mehdî vasıtasıyla Müslüman olmuştur.

    40-Abbasiler döneminde türklerin yoğun olarak yaşadığı yerler bölgeler hangileridir ?

    Cevap:Bu tarihlerde Horasan, Mâverâünnehr, Azerbaycan ve Kafkasya Türkler’in yoğun olarak bulunduğu yerlerdir.Ayrıca Ön Asya’daki büyük şehirlerde de Müslüman Türkler vardı.

    41-Türkleri askeri kabiliyetleri ve sağlam karakterleri sebebiyle Arap ve Fars askerlere karşı bir güven ve denge unsuru olarak hizmetine almaya karar veren halife kimdir ?

    Cevap:Abbâsî halifesi Me’mûn’dur.

    42-Abbâsî tarihinde ilk defa Hangi halife zamanında Türkler’in halifenin yanında seferlere katıldığı ve isyanların bastırılmasında görev aldığı görülmektedir ?

    Cevap: Halife Me’mûn zamanında

    43-Abbasi devletinde Halife Me’mûn’un 833 yılında ölünce yerine kim geçmiştir ?

    Cevap: Kardeşi Mu’tasım Billâh geçmiştir.

    44-Mu’tasım Billâhın halife olmasındaki en önemli faktörler nelerdir ?

    Cevap: Onun halife olmasında Türkler’in önemli rol oynadığı görülmektedir. Me’mûn Türkler’den askeri birlikler teşkili için Mu’tasım’ı görevlendirmişti. Bu sebeple hilâfet ordusundaki Türk askerler Mu’tasım’ın emrinde veya onun vali olduğu bölgelerde faaliyette bulunmuşlar; Afflin, Eflnâs, Boğa el-Kebîr ve Inak et-Türkî gibi kumandanlar da ordu içinde söz sahibi olmuşlardı. Bunlar Mu’tasım’ın veliahdlığı ve hilâfet makamına geçişinde önemli rol oynadılar.

    45-Türk hakimiyetinin zirvede olduğu döneme ne ad verilmiştir ?

    Cevap: Samerra devri (836-892)

    46-Abbâsî devlet adamlarına rağmen Türkler’in desteğiyle hilâfet makamına geçen ancak o kendisini iktidara getiren Türkler’den kuşku duyuyan Bu sebeple devletin en güçlü adamlarından Inak et-Türkî bir hileyle katleden Abbasi Halifesi kimdir ?

    Cevap:Halife Mütevekkil’dir.

    47-Halife Mütevekkil kimin tarafından öldürülmüştür ?

    Cevap: 861 yılında Boğa es-Sağîr, Musa b. Boğa el-Kebîr, Harun b. Suvartegin, Bagir et- Türkî gibi Türk kumandanlar Halifeyi katlettiler.

    48-Halife Mütevekkil’den sonra hilâfet makamına kim geçmiştir?

    Cevap: Türkler’in desteğiyle Muntasır Billah geçti.

    49-Türkler Tarafından zehirlenerek öldürülen Abbasi Halifesi Kimdir ?

    Cevap: Halife Muntasır Billah’dır.

    50-Türk askerleri maaşların verilmemesini bahane ederek isyan ettikleri ve zorla Halifeliği bırakmasını sağladıkları Abbası halifesi kimdir ?

    Cevap: Halife Mu’tez Billah’dır.

    51-945 yılında Bağdad kimin tarafından işgal edildimiştir ?

    Cevap: Şiî Büveyhîler tarafından işgal edilmiştir.

    52-Emîrü’l-ümerâ ne demektir?

    Cevap: Bazı Ortaçağ islam devletlerinde, özellikle Abbasilerde idari yetkilere de sahip, genellikle Türk asıllı kumandanlara verilen bir unvan. Abbâsilerde 936 yılında ıbn Râik’in bu makama getirilmesiyle emîrü’l-ümerâlık devlet teşkilatında müstakil bir
    müessese haline gelmiştir.

    53-islam devletlerinde gayrimüslimlerin erkeklerinden alınan baş vergisine ne ad verilir ?

    Cevap: Cizye adı verilir.

    54-Genellikle zengin Müslüman tüccarların sınır boylarında ve bozkırlarda yaptırdıkları, hem gazilerin sığınağı, hem de islam davetçilerinin karargâhı olarak kullanılan mekâna ne ad verilir ?

    Cevap: Ribat adı verilir ?

    55-islâmın erken dönemlerinde Mevâlîlerin arasında ortaya çıkan, ilımlı ve uzlaşmacı fikirleriyle tanınan itikadî ve siyasî fırka ne ad verilir ?

    Cevap: Mürcie adı verilir.

    56-Mâtürîdiyye ne demektir?

    Cevap: Ebû Hanîfe (ö. 767) ve Ebû Mansur el-Mâtürîdî’nin (ö.944) görüşleri etrafında oluşan, nakil ie akli uzlaştıran ve Türkler arasında yaygın olan Sünnî itikadî mezhetir.

    57-İslâm dininin Türkler arasında büyük kitleler halinde yayılması hangi dönemde gerçekleşmiştir ?

    Cevap: Sâmânîler döneminde gerçekleşti. Sâmânî hükümdarı ismail b. Ahmed 893 yılında Karluklar’ın başkenti Talas’a bir sefer düzenlemiş ve şehir fethedildikten sonra büyük kilise camiye çevrilmiştir. Sâmânî başkenti Buhara’da, Özkent’te, Taşkent’te, Sayram’da, Otrar (Fârâb-Karacuk)’da islâm kültürünün ilk âbideleri cami-mescidler, türbeler ve zamanla bir ilim müessesesi haline gelecek olan ribatlar inşâ edildi.

    58-Türkler’le görüşmüş ve onların islâmiyeti seçmelerinde etkili olmuş ünlü mutasavvıf kimdir ?

    Cevap: Şakîk-i Belhî (ö. 790) dir.

    59-İslâm’ı kabul eden Bulgar hükümdarının adı nedir ?

    Cevap: İlteber Almuş’tur.

    60-İslâmiyet’i devlet dini olarak benimseyen ilk büyük Müslüman Türk devleti kabul edilen devlet hangisidir ?

    Cevap: Karahanlılar’dır.

    61-Karahanlılar’dan sonra kurulan ikinci büyük Müslüman Türk Devleti hangisidir?

    Cevap: Gazneliler’dir (963-1186)

    62-Gazneliler devleti kimin tarafından kurulmuştur ?

    Cevap:Sâmânîler’in kumandanlarından Alptegin tarafından kuruldu.

    63-Hindistan’a birçok sefer düzenleyerek bu bölgede islâmiyetin yayılmasında önemli rol oynayan kişi kimdir?

    Cevap: Gazneli Mahmud ‘tur.

    HAZIRLAYAN : AHMET UZ

    Posted by admin | 31 Ocak 2012, 20:51
  2. Emeğiniz için teşekürler

    Posted by Abdulkadir Güneş | 31 Ocak 2012, 21:06
  3. gayet güzel ama 4. ünite için biraz daha soru çıkartabilir msisniz

    Posted by özlem | 01 Mart 2012, 16:37
  4. İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ

    1. ÜNİTE TÜRKLERİN İSLAMİYETİ KABULÜ

    SORULAR

    1- Türkler’le Müslüman Araplar arasında ilişki kaçıncı yy da başlamıştır ?

    a) VII
    b) VI
    c) V
    d) XX
    e) IX

    2- Türkler’le Müslüman Araplar arasındaki Mücadele Dönemi kimin zamanında başlamıştır ?

    a) Hz ebubekir
    b) Hz Ömer
    c) Ebul Abbas
    d) Muaviye
    e) Memun

    3- Hangi zaferden sonra İran kapıları Müslümanlara açıldı ?

    a) Yermük
    b) Kadisiye
    c) Sıffin
    d) Nihavend
    e) Fah

    4- Hz Ömer’in şehit edilmesinden sonraki dönemde devam eden İslam fetihleri sırasında Kuzey Azerbaycan ve Dağıstan’da kimler bulunuyordu ?

    a) Sûl Türkleri
    b) Hazarlar
    c) Nizek Tarhan
    d) Eftalitler
    e) Karluklar

    5- Aşağıdakilerden hangisi Ubeydullah b. Ziyâd’ın Horasan valiliği zamanında Maverâünnehr’de fethedilen ilk şehirlerden biri değildir ?

    a) Râmisen
    b) Nesef
    c) Beykent
    d) Sağâniyan
    e) Soğd

    6- “Buharalılar Sokağı” adı verilen yer nerededir ?

    a) Nesef
    b) Kiş
    c) Basra
    d) Soğd
    e) Horasan

    7- Hangi şehrin fethiyle Müslümanlar Mâverâünnehr’e hakim olmuştur ?

    a) Horosan
    b) Nesef
    c) Buhara
    d) Semerkand
    e) Sicistan

    8- Buhara ve Semerkand ile Ceyhun’un ötesindeki toprakları fethederek bu bölgede İslam hakimiyetini tesis eden ilk kumandan olarak tarihe geçen kişi kimdir ?

    a) Kuteybe b. Müslim
    b) Mühelleb b. Ebî Sufra
    c) Selm b. Ziyâd
    d) Said b. Osman
    e) Ubeydullah b. Ziyâd

    9- Hişâm b. Abdülmelik ‘in bir elçilik heyeti gönderip İslam’a davet ettiği, ancak İslamiyeti kabul ettikleri takdirde askerlerinin ve halkının geçim sıkıntısı çekeceğini söyleyip bu teklifi reddeden Türk Hakanı kimdir ?

    a) Ögeday
    b) Timur
    c) Baga Tarkan
    d) Su-lu Kağan
    e) Tolun

    10- Mâverâünnehr ve Türkistan’da ganimet elde etmek amacıyla yapılan fetihleri durdurdu. Fethedilen topraklarda ise halkla iyi ilişkiler kurarak İslamiyet’in gönülden benimsenmesini sağlamayı hedefledi. İslamiyet’i kabul edenlerden alınan cizye ve haracı kaldırttı.Mâverâünnehr’deki bazı hükümdarlara İslam’a davet mektupları yazdı.Bir kısmı Müslümanlığı kabul etti.

    Yukarıda yaptıklarından bahsedilen Emevi Halifesi kimdir ?

    a) Hişâm b. Abdülmelik
    b) I. Velid
    c) I. Yezid
    d) Abdülmelik b. Mervan
    e) Ömer b. Abdülaziz

    11- Aşağıdakilerden hangisi Türkler’in Müslüman Arapları desteklediği Talas Savaşından sonra meydana gelen gelişmelerden değildir ?

    a) Çin artık Batı Türkistan için bir tehdit unsuru olmaktan çıkmıştır.
    b) Türk nüfuzu Talas Savaşından sonra yeniden tesis edilmiştir.
    c) Mevali- Arap mücadelesi sona ermiştir.
    d) Türk-Arap mücadelesinin yerini barış ve dostluğa bırakmıştır.
    e) Kâğıt sanayiinin İslam ülkelerinde ve ardından da Avrupa’da yaygınlaşmışdır.

    12- Türkler’i hizmetine alan ilk Abbâsî halifesi kimdir ?

    a) Ebû Müslim
    b) Ebu Cafer el-Mansur
    c) Harunurreşid
    d) Memun
    e) Mehdî Billâh

    13- Karluk yabgusu hangi halife vasıtasıyla Müslüman olmuştur ?

    a) Mehdî Billâh
    b) Ebû Müslim
    c) Harunurreşid
    d) Ebu Cafer el-Mansur
    e) Emin

    14- Aşağıdakilerden hangisi 796- 97 yıllarında Türklerin yoğun olduğu bölgelerden değildir ?

    a) Horasan
    b) Mâverâünnehr
    c) Azerbaycan
    d) Kafkasya
    e) Suriye

    15- Abbâsî tarihinde ilk defa hangi halife döneminde Türkler’in halifenin yanında seferlere katıldığı ve isyanların bastırılmasında görev aldığı görülmektedir ?

    a) Mu’tasım Billah
    b) Memun
    c) Mütevekkil
    d) Mansur
    e) Muhtedi Billah

    16- Aşağıdakilerden hangisi Mu’tasım Billah döneminde ordu içinde söz sahibi olan Türk kumandanlardan biri değildir ?

    a) Afşin
    b) Eşnâs
    c) Tüzün
    d) Boğa el-Kebîr
    e) Inak et-Türkî

    17- Türk hakimiyetinin zirvede olduğu bir dönem olan Samerra devri hangi halife zamanındadır ?

    a) Mütevekkil
    b) Muntasır Billah
    c) Mu’tez Billah
    d) Mu’tasım Billah
    e) Mustain Billah

    18- Süleyman b. Abdülmelik’in halifeliği zamanında Dihistan’ın ele geçirilmesi sonucunda Müslüman olan Türk hakanı kimdir ?

    a) Firuz
    b) Sultegin
    c) Baga Tarkan
    d) Alptegin
    e) Su-lu Kağan

    19- İslamiyet’i en erken kabul eden Türk boyları kimdir ?

    a) Oğuzlar
    b) Karluklar
    c) Sabarlar
    d) Karahanlılar
    e) Hazarlar

    20- Türkler genel olarak itikada hangi mezhebi benimsemişlerdir ?

    a) Hanefi
    b) Şiiler
    c) Hanbeli
    d) Maturidiye
    e) Maliki

    21- Türkler arasında İslamiyet’in büyük kitleler halinde yayılması hangi dönemde gerçekleşmiştir ?

    a) Abbasiler
    b) Emeviler
    c) Sasaniler
    d) Eyyübiler
    e) Samaniler

    22- İslam hukukunda Müslüman olmayan bir devletin toprakları için hangi ifade kullanılır ?

    a) Darü’l – Ecnebi
    b) Darü’l – Mevali
    c) Darü’l – Cihad
    d) Darü’d – Dünya
    e) Darü’l – Cihan

    23- İslam ülkeleriyle Türk ülkeleri arasında ticaretin en yaygın olduğu ve yoğunluk kazandığı bölge neresidir ?

    a) Semerkand
    b) Maveraünnehr
    c) Buhara
    d) Horosan
    e) Yenikent

    24- İlk ribatı kuran kimdir ?

    a) Banicür ailesi
    b) İbrahim b. Ethem
    c) Merv kadısı
    d) Yakub b. Leys
    e) Şakik-i Belh

    25- Aşağıdakilerden hangisi Mâverâünnehr’de IX. ve X. yüzyılda İslamiyeti kabul eden Türk aile ve beylerinden değildir ?

    a) Ahmed b. Tolun
    b) Artuç b. Hakan
    c) Eşnâs et-Türkî
    d) Uceyf b. Anbese
    e) İlteber Almuş

    26- Türkler arasında İslamiyeti resmî din olarak kabul eden ilk devlet kimdir ?

    a) İdil Bulgar Devleti
    b) Karahanlılar
    c) Gazneliler
    d) Altın Orda Devleti
    e) Selçuklu Devleti

    27- İslamiyet’i devlet dini olarak benimseyen ilk büyük Müslüman Türk devleti kimdir ?

    a) Osmanlılar
    b) Selçuklu
    c) Gazneliler
    d) Karahanlılar
    e) Altın Orda Devleti

    28- Satuk Buğra Han’ın İslamiyeti Müslümanlığı kabulü Türk-İslam tarihinde bir dönüm noktası teşkil eder. Buna göre aşağıda verilenlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır ?

    a) Batı Türkleri arasındaki din savaşı sona ermiştir.
    b) Karahanlı mücadelesi yerini dostluk ve işbirliğine bırakmıştır.
    c) Karahanlı kültürüne mensup ünlü mutasavvıf Ahmed Yesevî de VI. (XII.) yüzyılda tasavvuf yoluyla İslamiyetin Türk toplumları arasında yayılmasında etkili olmuştur.
    d) Türk-İslam medeniyeti zamanla Karahıtaylar’ı ve Moğollar’ı da kendi potasında eritmiştir.
    e) Karahanlılar’ın İslam’ın bir kalesi olarak yükselmesi Rus kültürüne karşı da bir sed oluşturmuştur

    29- İslamiyet ilk defa hangi bölgede yayılmaya başlamıştır ?

    a) Azerbaycan
    b) İdil nehri
    c) Maveraünnehr
    d) Kafkasya
    e) Buhara

    30- Aşağıdakilerden hangisi Türkler ‘in tarih boyunca benimsediği inançlardan biri değildir ?

    a) Maniheizm
    b) Zerdüşt
    c) Hristiyanlık
    d) Şamanizm
    e) Budizm

    1-A 2-B 3-D 4-B 5-E 6-C 7-D 8-A 9-D 10-E 11-C 12-B 13-A

    14-E 15-B 16-C 17-D 18-B 19-A 20-D 21-E 22-C 23-B 24-C 25-E 26-A
    27-D 28-E 29-C 30-D

    Hazırlayan : Ayşegül Yılmaz
    ———————————————————————————————————————
    2. ÜNİTE TULUNÎLER, IHŞİDÎLER VE İDİL BULGARLARI

    SORULAR

    1- İslamiyeti kabul eden bu hanedan ve liderler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir ?

    a) Badegis ve civarında Yabgu Bey
    b) Dihistan ve Cürcan’da Kâvûs et-Türkî
    c) Soğd ve Semerkand’da Ihşid
    d) Usruşâna’da Sultegin
    e) Toharistan’da Nizek Tarhan

    2- Ahmet b. Tulun hangi bölgelerde hakimiyet kurmuştur ?

    a) Buhara – Suriye
    b) Şam – Mısır
    c) Horosan – Maveraünnehr
    d) Sind –Horosan
    e) Mısır – Suriye

    3- Tulunî Devleti’ne kim son vermişdir ?

    a) Abbasiler
    b) Eyyübiler
    c) Ihşidler
    d) Memlüklüler
    e) Selçuklular

    4- Ihşidilerin kurucusu kimdir ?

    a) Unûcûr b. Muhammed
    b) Muhammed b. Tuğç
    c) Ali b. Muhammed
    d) Kâfûr
    e) Ahmed

    5- Ihşîdîlere kim son vermişdir ?

    a) Eyyübiler
    b) Hamdaniler
    c) Abbasiler
    d) İdil Bulgarları
    e) Fatimiler

    6- Aşağıdakilerden hangisi İdil Bulgar Devleti’nin tarihini öğrenmemizi sağlayan Arap ve Fars coğrafyacı ve seyyahlardan değildir ?

    a) İbn Rüşd
    b) İbn Havkal
    c) İbn Fazlan
    d) el-İstahrî
    e) el- Şinasi

    7- İdil Bulgar Devleti’nin kurulduğu Orta İdil ve Ural sahasının eski yerli ahalisi kimdir ?

    a) Sabirler
    b) Fin-ugorlar
    c) Nogaylar
    d) İskitler
    e) Kimmerler

    8- Aşağıdakilerden hangisi Batı Hun Devleti (374-469) döneminde Karadeniz’in kuzeyinde bu devlete bağlı bulunan boylardan değildir ?

    a) Sarı/Ak-Ogur
    b) On-Ogur
    c) Alt Ogur
    d) Beş-Ogur
    e) Otuz-Ogur

    9- Bulgar kelimesinin sözcük anlamı nedir ?

    a) Karışmak
    b) Koşmak
    c) Sapmak
    d) Atlamak
    e) Bulmak

    10- VI. yüzyılın sonlarında Bulgarlar hangi devletin idaresi altında idi ?

    a) Asya Hun Devleti
    b) Ak Hun devleti
    c) Göktürk Devleti
    d) Uygurlar
    e) Tabgaç Devleti

    11- Büyük Bulgar devleti kurucusu kimdir ?

    a) Asparuh
    b) Batbayan
    c) Almış
    d) Kubrat
    e) Ayepa

    12- İdil boyunda Türk birliğini sağlayan İdil Bulgarlarının bölgede bağımsız bir devlet olarak hareket etmelerini engelleyen komşuları kimdir ?

    a) Başkurtlar
    b) Hazarlar
    c) Kıpçaklar
    d) Peçenekler
    e) Slavlar

    13- İdil Bulgarlarının hükümdarı, Hazarlara bağlılığına işaret eden hangi unvanı taşıyordu ?

    a) Han
    b) Knez
    c) Kağan
    d) Sultan
    e) İlteber

    14- Tatar Tarihçisi Akdes Nimet Kurat’ın da belirttiği Hazarların Bulgarlar üzerindeki hâkimiyetinin sınırlı olduğuna işaret eden etkenler de vardı. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

    a) Bulgarların iç ve dış işlerinde bağımsız hareket etmeleri.
    b) Hazarlara rağmen İslamiyet’i kabul etmeleri.
    c) Hazar ülkesinden gelen ticaret gemilerinden Bulgar hükümdarının gümrük vergisi alması.
    d) Bulgar hükümdarının oğlu da Hazarlarda rehin tutuluyordu.

    15- İdil Bulgar Devletinin sınırları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır ?

    a) Kuzeyde Kazanka Nehri.
    b) Doğuda Kama Nehri’nin kolu Beleya Kara idil
    c) Batıda Sura Nehri.
    d) Güneybatıda Yayık (Ural) Nehri
    e) Güneyde İdil Nehri’nin kolu olan Samarskaya Luka

    16- İdil Bulgar Devleti’nin batı komşusu kimdir ?

    a) Burtaslar
    b) Mari
    c) Udmurtlar
    d) Kıpçaklar
    e) Başkurtlar

    17- İslamiyeti kabul edip Cafer b. Abdullah adını alan İdil Bulgar Hükümdarı kimdir ?

    a) Kubrat
    b) Asparuh
    c) Almış
    d) Batbayan
    e) Ayepa

    18- Bulgarlar ve Ruslar arasındaki mücadele 1230 yılında imzalanan barış antlaşmasına kadar devam etmiştir. Bu antlaşmanın imzalanmasının nedeni nedir ?

    a) İki tarafında çok kayıp vermesi.
    b) Bulgarların barış teklifinde bulunması.
    c) Savaş güçlerinin azalması.
    d) Rusların Bulgar topraklarından geri çekilmeleri.
    e) İki ülkenin de sınırlarına yaklaşan Moğollarla karşı ittifak etmek.

    19-Moğollar Rus ve İdil Bulgar topraklarında hangi devleti kurmuşlardır ?

    a) Moğol İmparatorluğu
    b) İlhanlılar
    c) Altın orda devleti
    d) Timurlular
    e) Kazan Hanlığı

    20- Bulgar zayıflarken ulus içerisinde öne çıkan ve Bulgarın yerini alan kazanlar ileriki dönemlerde hangi isimle adlandırılıcaktır ?

    a) Rus
    b) Tatar
    c) Knez
    d) Moğol
    e) Kıpçak

    21- Rus kroniklerinde Bulgar hükümdarları hangi adla adlandırılmıştır ?

    a) Emir
    b) Han
    c) Kağan
    d) Knez
    e) Çar

    22- Aşağıdakilerden hangisi XI. Yy dan sonraki İdil Bulgar Devleti hükümdarlarından değildir ?

    a) Mikail b. Cafer
    b) II.İbrahim
    c) İlham
    d) Murad
    e) Selim b. İbrahim

    23- İdil Bulgar Devleti hükümdarları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır ?

    a) Halktan uzak kalmamışlardır
    b) Gümrükte ticarî gemileri bizzat kontrol ediyordu.
    c) Koruma olmadan sokaklarda dolaşmışlardır.
    d) Hükümdar, elçileri kendisi karşılıyordu.
    e) Hükümdar savaşa katılmadıkları zaman ganimet alamıyorlardı.

    24- Aşağıdakilerden hangisi başkanı “Beyler Meclisi” olan kabilelerden değildir ?

    a) Suvar
    b) Esegil
    c) Esengel
    d) Bersul
    e) Barancer

    25-Aşağıdakilerden hangisi Bulgar adıyla anılmayıp kendi adını muhafaza eden ve kendi adıyla şehir kuran kabiledir ?

    a) Esegil
    b) Barancer
    c) Bersul
    d) Suvar
    e) Ugar

    26- Kabile başkanları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır ?

    a) Hükümdar ailesinin fertleriyle birlikte hükümdarın nezdinde bir nevi meclis rolünde
    b) Daha çok diplomatik ve askerî işlerle meşgul oluyordu.
    c) Kabile başkanlarının (beylerin) idaresinde askerî birlikler bulunuyordu.
    d) Hükümdar istediği takdirde bu beyler birlikleriyle birlikte Bulgar ordusuna katılıyordu.
    e) Kabile başkanları hükümdarı azletme yetkisine sahipti.

    27- İkta nedir ?

    a) Ordu ismi
    b) Devletin arazi tasarruf sistemi
    c) Beyler meclisi
    d) Devlet sarayı
    e) Posta Teşkilatı Sistemi

    28- Bulgarlar aşağıdakilerden hangisini yabancı ülkelere ihraç etmemiştir ?

    a) Kürk
    b) Bal
    c) Balık
    d) Bakır
    e) Deri

    29- Aşağıdakilerden hangisi Bulgarlar ‘ın doğudan ithal ettiği ürünlerden değildir ?

    a) İpek
    b) Deri
    c) Halı
    d) Seramik
    e) Cam

    30- Tarîkatu’l-Bulgarî, Fevâidu’l-Bulgarî ve Câmiu’l-Bulgarî adlı eserlerin müellifi, Gazneli Mahmud’un hocası ve şeyhi olan müellif kimdir ?

    a) Tâceddin b. Yunus Bulgarî
    b) Yusuf el-Bulgarî
    c) Hoca Ahmed Bulgarî
    d) Yakub b. Nugman
    e) Ebû Ali Hamid b. İdris el-Bulgarî

    1-C 2-E 3-A 4-B 5-E 6-E 7-B 8-C 9-A 10-C 11-D 12-B 13-E

    14-D 15-D 16-A 17-C 18-E 19-C 20-B 21-D 22-A 23-E 24-C 25-D 26-E
    27-B 28-D 29-B 30-C

    Hazırlayan : Ayşegül Yılmaz
    —————————————————————————————————————————-
    3.ÜNİTE KARAHANLILAR (TÜRK HAKANLIĞI): KURULUŞ DÖNEMİ

    SORULAR

    1- Karahanlılar devletinin bilinen ilk hakanı kimdir ?

    a) Bilge Kadir Han
    b) Satuk Buğra Han
    c) Baytaş Musa
    d) Bazir Arslan Han

    2- Tarihçi Yakûbî’ ye göre, Karlukları islama davet eden Abbasi halifesi kimdir ?

    a) Mansur
    b) Ebu’l Abbas
    c) Mehdi
    d) Harun Reşid
    e) Memun

    3- – Zenginlikleri at, koyun, kürk, otağ ve çadırdır.
    – Yaz kış otlaklarda ve çayırlarda dolaşırlar.
    – Lâzne ve Ferâhiye, iki boyu olup, bu adı taşıyan iki köy vardır.
    – Suyâb (Tokmak), geniş bir köydür.

    Yukarıda bazı özellikleri verilen Türk boyu kimdir ?

    a) Çiğiller
    b) Tuhsiler
    c) Yağmalar
    d) Ezgişler
    e) Türgişler

    4- Türgişlerin başkanına ne ad verilir ?

    a) Türk hanı
    b) Yagma Tuğ
    c) Türgiş
    d) Türkkan
    e) Yağlila

    5- Kâşgar ile onun kuzeyindeki Narin Irmağı arasında yaşamaktadırlar. Burada çok az ziraat yapılmakta,ama, çok kürk imal edilmektedir. Avcılık yaygındır. Zenginlikleri at ve koyundur.Halkı sert, kuvvetli, çok silaha sahip ve savaşçıdır. Melikleri Toguzguz evladındandır. Bir çok boyu vardır. Binyediyüz tanınmış boyu olduğu söylenir.

    Yukarıda genel özellikleri verilen Türk boyu kimdir ?

    a) Çiğiller
    b) Ezgişler
    c) Bulaklar
    d) Yağmalar
    e) Türgişler

    6- Türk Hakanlığı hakan ailesinin menşei ve hakanlığı kuran esas unsurun kim olduğu meselesinde Yağmalar, bir çok araştırmacıdan özel bir ilgi görmüştür. Buna göre İslam kaynaklarına dayanarak ortaya atılan Yağma tezi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır ?

    a) Yağmaların hükümdarı Buğra Han unvanı taşır. Kara Hanlılardan bir çoğunun da Buğra Han unvanı taşıdığını biliyoruz.
    b) Kâşgar, Yağma yurdunda bulunan veya ona komşu bir şehir idi. Kara Hanlı hükümdarlarının aile mezarlığı da Kâşgar’da bulunuyordu.
    c) Türk toplulukları arasında “han” unvanını taşıyan yalnız Yağmaların hükümdarı idi. Bu da Yağma hükümdarının Uygur kağanları ailesine mensup olmalarından ileri geliyor.
    d) “Kara” unvanını sadece Yağmalara özgü kullanılmıştır.
    e) Yağmalara Kara Yağma da denilir. Kara Hanlılardan birçoklarının unvanlarında kara sıfatı da bir unvan olarak görülür.

    7- Balasagunda “Hanlar Hanı” unvanını alarak bağımsız Karahanlı (Türk Hakanlığı) devletini kuran kimdir ?

    a) Satuk Buğra Han
    b) Baytaş Musa
    c) Bilge Kadir Han
    d) Bazir Arslan Han
    e) Oğulcak Kadir Han

    8- Hakanlıkta “büyük, güçlü ve eski (köklü)” anlamında kullanılan unvan nedir ?

    a) İlig
    b) Hakan
    c) Kağan
    d) Han
    e) Kara

    9- Karahanlı Devletinin hem sistemine hem de kökenine atıfta bulunan ortaçağın büyük tarihçisi İbnü’l-Esîr devleti “Hâniyye” ve Hakaniyye”nin yanında başka hangi adla kaydetmiştir ?

    a) Peserân-ı Hakan
    b) Evlâdü’l-Hâniyye
    c) Hâniyyetü’l- Etrâk
    d) Beytü’l-Hâniyye
    e) Mulûku’l-Hakaniyye

    10- Doğusunda Yecüc ve Mecüc (Çin seddi) bulunmaktadır. Aral gölünün kuzey doğusunda Balkaş ile Altay dağları arasındaki sahalarda yaşamışlardır.En çok at eti yemektedirler. On Oklara mensup bir boy olarak ve Karluk birliğinin bir boyu olarak da kabul edilmektedir.

    Bu boy kimdir ?

    a) Türgişler
    b) Ezgişler
    c) Bulaklar
    d) Yağmalar
    e) Çiğiller

    1-A 2-C 3-B 4-E 5-D 6-D 7-B 8-E 9-E 10-B

    Hazırlayan : Ayşegül Yılmaz
    ———————————————————————————————————————————
    4. ÜNİTE KARAHANLILAR (TÜRK HAKANLIĞI): GELİŞME DÖNEMİ

    SORULAR

    1- Sâmânî emiri Ebû Nasr için aşağıdakilerden hangisi söylenemez ?

    a) Hakanlığa iltica etmiş siyasî bir emir.
    b) Ticaretle meşgul olmayan bir seyyah.
    c) İslamî bilimlere vâkıf bir fakih.
    d) Ruhlar aleminde Hz. Peygamber’in bizzat irşad ettiği kutb mertebesinde bir mutasavvıftır.
    e) Sâmânîlerin, hakanlığı içeriden fetih için gönderdikleri bir casus olduğu söylenebilir.

    2- Ebû Nasr küçük bir Müslüman belde haline dönüştürdüğü yerin adı nedir ?

    a) Taraz
    b) Kaşgar
    c) Balasagun
    d) Artuç
    e) Atbaşı

    3- Türkçe ilk Kur’an tercümelerinin yapılması için heyetler teşkil edilmeye başlanması hangi han dönemindedir ?

    a) Satuk Buğra Han
    b) Oğulcak Kadir Han
    c) Baytaş Musa
    d) Arslan Han Ali
    e) Togan Han Ahmed

    4- Aşağıdakilerden hangisi Buğra Han Harun’un Sâmânî devletine son verme ve Mâverâünnehr’i feth etmesinde Sâmânî devletinin çöküşüne neden olan olaylardan biri değildir ?

    a) Nûh b. Mansur’un Mâverâünnehr’de hakimiyetini tekrar kurması.
    b) Resmî din adamlarına itibar etmeyen ve yanlarındaki mutasavvıf din adamlarına bağlı olan dindar halk ve gaziler
    c) Dağılan ülkeden bir pay koparmaya çalışan Türk asıllı komutanlar
    d)Halife el-Vâsık (842-847) soyundan geldiği kabul edilen ve Mâverâünnehr’de bulunan Ebû Muhammed Abdullah el-Vâsıkî’ye ödenmesi gereken maaşı Sâmânîlerin ödememesidir.
    e) Sürekli artan ağır vergiler altında ezilen dihkan ve tüccar sınıfı.

    5- Buğra Han Harun’un hangi Abbasi halifesini tanıması ile Türk Hakanlığı ve Abbâsî ilişkileri başlamıştır ?

    a) Vasık Billah
    b) El- Kadir Billah
    c) Et-Tâî Lillah
    d) Muntasır Billah
    e) Nuh B. Mansur

    6- 1025 yılına gelindiğinde, Balasagun’da kendini “hakan” ilan eden Buğra Han Harun’un oğlu Togan Han Muhammed ile kardeşi Ali Tegin’e kaldı.
    Buna göre Togan Han Muhammed’i metbû tanımayan ve Gaznelilerden yardım taleb eden han kimdir ?

    a) Arslan ilig Mansur
    b) İlig Muhammed
    c) İlig Nasr
    d) Kadir Han Yusuf
    e) Bugra Han Harun

    7- Türk Hakanlığı Mâverâünnehr’i kesin olarak hangi tarihte fethetmiştir ?

    a) 991
    b) 994
    c) 1000
    d) 1017
    e) 999

    8- Dihkan kelimesinin Arapçadaki sözcük anlamı nedir ?

    a) Köy halkı
    b) Köy ağası
    c) Vali
    d) Fıkıh alimi
    e) Kadı

    9- Aşağıdakilerden hangisi Türk Hakanlığı kökeninden olmayan yöneticilerden değildir ?

    a) Mansur Muhammed
    b) Yusuf b. Abdullah
    c) el-Irâkî,
    d) Nasr b. el-Kâsım
    e) Ali b. Nûş

    10- 1003-1004 yıllarında “Yınal Tegin” unvanı ile Fergana’da Hefdeh’te bulundu.Mâverâünnehr’de İlig Nasr’ın vefatı ile yerine geçerek “İlig” unvanı aldı.Togan Han Ahmed’e karşı taht iddiasına girişti ve 1014 yılında “Arslan Han” unvanı kullanmaya başladı. “el-Asemm” lâkabına bakılırsa sağırdı.

    Bu Türk hanı kimdir ?

    a) İlig Nasr
    b) Muhammed b. Ali
    c) Mansur b. Ali
    d) Kadir Han Yusuf
    e) Hüseyin b. Mansur

    11- Maveraünnehri fetheden Türk Hanı kimdir ?

    a) Arslan Han
    b) Kadir Han Yusuf
    c) Muhammed b. Ali
    d) İlig Nasr
    e) Muhammed b. Nasr

    12- “Togan Han, Tonga Kara Hakan” unvanlarını taşıyıp devletin esas merkezi Balasagun’da bulunuyordu ve tüm ülkede metbû tanınan Türk hanı Ahmed hangi hanın oğludur ?

    a) Arslan Han Ali
    b) Buğra Han Harun
    c) Muhammed b. Ali
    d) Arslan han Mansur
    e) İlig Nasr

    13- Aşağıdakilerden hangisi Ali Tegin’in yaptığı faaliyetlerden değildir ?

    a) Hakimiyet alanını yaymak için Keş’i ve Kaşka Derya havzasını ele geçirdi.
    b) Semerkand ve Soğd’u topraklarına kattı.
    c) 1030 yılından itibaren adına kestirdiği paralardaki “Tarkan Padişâ” ve “feth” ibareleriyle ilan etti.
    d) Debûsiye’de kazandığı zaferden sonra kestirdiği paralarında kendini “Tabgaç Buğra Kara Hakan” ilan ederek hem Mâverâünnehr’in metbûu, hem de Balasagun, Tarâz ve Doğu Türkistân’da metbû haklarının bulunduğunu iddia etti.
    e) 1025 yılında Özkent’i ele geçirdi.

    14- Batı Türk Hakanlığı’nı kim kurdu ?

    a) İbrahim b. Nasr
    b) Arslan İlig Yusuf
    c) Böri tegin
    d) Muhammed b. Hasan
    e) Hüseyin b. Hasan

    15- XI. yüzyılın başında Türk Hakanlığı ülkesine doğudan yapılan saldırıları kimler gerçekleştirmiştir ?

    a) Gazneliler
    b) Oğuz boyları
    c) Harizmşahlar
    d) Moğol Boyları
    e) Selçukulular

    1- B 2-D 3-C 4-A 5-C 6-D 7-E 8-B 9-A 10-C 11-D 12-A 13-E
    14-C 15-D

    Hazırlayan : Ayşegül Yılmaz

    Posted by admin | 27 Mart 2012, 20:17

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: